FANDOM


Akcja "Główki" – kryptonim akcji polskiego ruchu oporu w czasie II wojny światowej polegającej na eliminacji funkcjonariuszy niemieckiego aparatu terroru w okupowanej Polsce w odwecie za zbrodnie na ludności cywilnej oraz na członkach podziemia. Nazwa akcji nawiązywała do nazistowskiego symbolu Totenkopf – czaszek umieszczonych na uniformach SS.

Decyzję o rozpoczęciu serii zamachów podjął pod koniec 1943 roku najprawdopodobniej ówczesny dowódca Armii Krajowej (AK), gen. Tadeusz Bór-Komorowski. Jej głównym celem było wyeliminowanie funkcjonariuszy niemieckiego aparatu terroru wyróżniających się okrucieństwem wobec ludności okupowanej Polski. Lista, zawierająca ok. 100 nazwisk nazistów, którzy zostali skazani przez sądy państwa podziemnego na śmierć, powstała 20 lutego 1944 roku. Wywiad AK umieścił na niej nazwiska członków policji niemieckiej, Gestapo, elitarnej formacji SS, administracji okupacyjnej, nadzorców polskich pracowników, personelu więzień hitlerowskich, organizatorów łapanek kierujących Polaków na przymusowe roboty do Niemiec pracowników Urzędu Pracy (niem. Arbeitsamt), a także funkcjonariuszy różnych innych służb okupacyjnych, wyróżniających się fanatyzmem i okrucieństwem. Pierwsze wyroki rozpoczęto wykonywać jeszcze w 1943 roku. Sposób realizacji
Każda z umieszczonych na liście osób musiała zostać osądzona przez podziemny sąd, który orzekał dla niej karę śmierci bądź ją uniewinniał. Kara orzekana była za przestępstwa i zbrodnie osobiście popełnione przez oskarżonych, ewentualnie za decyzje, które się do zbrodni tych przyczyniły. Wyroki te, w odróżnieniu od masowych egzekucji wykonywanych na Polakach przez okupantów, nie były orzekane na zasadzie odpowiedzialności zbiorowej. Do wykonania wyroków przeznaczone były wydzielone jednostki Kedywu do zadań specjalnych jak np. oddziały bojowe Referatu 993/W oraz grupy szturmowe AK. Wykonywali je żołnierze "Agatu" oraz bataliony szturmowe jak "Zośka", Parasol czy "Miotła". Każda akcja była opatrzona osobnym kryptonimem. W sumie w latach 1943–1944 w ramach akcji "Główki" wykonano kilkadziesiąt wyroków na osobach skazanych przez sądy podziemne, z których najbardziej znane były:
Akcja Kutschera
Akcja Polowanie
Akcja Stamm
Akcja Bürkl
Akcja Weffels
Akcja Koppe
Wybrane zamachy z lat 1943–1944
Anton Hergel – niemiecki komisarz drukarń, który kontrolował prasę oraz wydawców w Generalnym Gubernatorstwie – raniony w dwóch zamachach w 1943,
Franz Bürkl – SS-Oberscharführer oficer Gestapo, zastępca komendanta Pawiaka – zastrzelony w Akcji Bürkl 7 września 1943,
August Kretschmann – SS-Hauptscharführer komendant Gęsiówki – zabity 24 września 1943,
Franz Kutschera – SS-Brigadeführer, Generalmajor niemieckiej Policji, członek SS, zabity w Akcji Kutschera 1 lutego 1944 o godzinie 8.50,
Ernst Weffels – SS-Sturmmann jeden ze słynących z sadyzmu funkcjonariusz personelu Pawiaka, zastrzelony 1 października 1943 roku.
Ludwig Fischer – Gubernator Warszawy. Był numerem jeden na liście - jego samochód został ostrzelany w Akcji "Polowanie" w 1944, jednak udało mu się ujść z życiem,
Albrecht Eitner – tajny agent pracujący dla Abwehry – zastrzelony 1 lipca 1944,
Willi Lübbert – pracownik Arbeitsamtu organizujący łapanki Polaków do pracy przymusowej w Niemczech,
Karl Freudenthal - SS man pełniący funkcję Kreishauptmanna (starosty) powiatu Garwolin. Zastrzelony 5 lipca 1944 podczas zamachu dokonanego przez połączone grupy dywersyjne AK z Garwolina i Woli Rębkowskiej.[1]
Wilhelm Koppe – SS-Obergruppenführer, wyższy dowódca SS i Policji w Generalnym Gubernatorstwie, sekretarz stanu w niemieckim "rządzie" Generalnego Gubernatorstwa, zastępca Hansa Franka – ciężko ranny przeżył zamach 11 lipca 1944,
Ernst Dürrfeld – jego samochód ostrzelany został 12 lipca 1944, jednak udało mu się uciec,
Willy Leitgeber – oficer sekcji Kripo wyznaczony do walki z polskim podziemiem – w pierwszej akcji został raniony, w drugiej zabity,
Michajło Pohołowko – kolaborant nazistowski z Centralnego Ukraińskiego Komitetu Narodowego – zabity 31 marca 1944,
Walter Stamm – SS-Sturmbannführer, IV Department Gestapo, szef warszawskiego Sicherheitsdienst – udało mu się uciec podczas Akcji Stamm 5 maja 1944,
Eugen Bollodino – pracownik Arbeitsamtu organizujący łapanki Polaków do pracy przymusowej w Niemczech – zastrzelony w 1944.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki