FANDOM


Adam Borys.jpg
Urodził się 10 XII 1909 w Niechanowie w województwie poznańskim. Pochodził z rodziny włościańskiej. Szkołę powszechną ukończył w Niechanowie, a w Gnieźnie gimnazjum im. Bolesława Chrobrego, w którym należał do drużyny harcerskiej. Następnie wstąpił na Uniwersytet Poznański. Studia ukończył z wyróżnieniem, co otworzyło mu szerokie możliwości dalszego rozwoju. W 1935 otrzymał stypendium fundacji Kościuszkowskiej na roczne pogłębienie studiów specjalistycznych w USA. Do kraju powrócił jako w pełni uformowany w swym zawodzie pracownik naukowy, a równocześnie człowiek obyty w świecie.

Mobilizacja powszechna zastała go 30 VIII 1939 w Toruniu. Otrzymał wówczas przydział do 17. gnieźnieńskiej Dywizji Piechoty z armii "Pomorze", która wykrwawiła się w zaciętych walkach w rejonie Łęczycy, Sochaczewa, Palmir i pod Łomiankami i została unicestwiona, nim zdążyła zorganizować własne drugie rzuty.. Zorganizowane działania wojskowe załamały się w okolicach Tomaszowa Lubelskiego, gdzie por. Borys przejął dowodzenie baterią artylerii, decydując się, z braku innych rozkazów, detaszować ją do obrony Lwowa. W tym czasie bateria była w pełni sprawna, wyposażona w amunicję i zdolna do dalszej walki. Przemieszczanie baterii było w pełnym toku, 17 IX 1939, w odległości niespełna 70 km na północny-wschód od Lwowa, doszła do nich wiadomość o wkroczeniu armii sowieckiej w granice RP. Bateria wzięła kierunek na Stryj. Przekroczenie granicy polsko-węgierskiej odbyło się 26 IX 1939 w szyku bojowym, z pełnym wyposażeniem i uzbrojeniem oraz z mocnym postanowieniem żołnierzy i oficerów prowadzenia dalszej walki z wrogami Polski. Wkrótce bateria przestała istnieć. Uzbrojenie i sprzęt skonfiskowały władze węgierskie, a żołnierzy i oficerów internowano w obozach. Por. Borys wraz z innymi oficerami i podchorążymi rodzimej baterii znalazł się w obozie założonym w mieście Györ nad Dunajem.

Samorzutnie, a później w sposób zorganizowany, zaczęły tworzyć się zespoły i punkty przerzutowe z Węgier
i Rumunii do Francji. Por. Borys włączył się od razu do prac zespołu przerzutowego, który powstał w Györ,
i działał na tym posterunku do końca 1939. Po odprawieniu głównej fali przerzutów sam przedostał się do Francji. Przybył tam w połowie stycznia 1940, i wkrótce znalazł się w największym polskim obozie wojskowym Coetquidan w Bretanii. Po krótkim szkoleniu, w maju 1940, otrzymał przydział do 3. Dywizji Piechoty, formującej się w północno-zachodniej Francji. Rozpoczęcie kampanii zachodniej i atak na Francję zaskoczył 3. DP jeszcze przed zakończeniem jej formowania. Mimo to włączyła się ona do walk osłonowych wojsk francuskich, które jednak nie trwały długo. Po załamaniu się frontu otrzymał rozkaz marszu do portu Saint Nazaire, skąd miał wypłynąć do Wielkiej Brytanii. Podczas gdy por. Borys osłaniał załadunek na statek rozpoczął się wielogodzinny falowy nalot Luftwaffe na port. Gwałtowny nalot rozproszył żołnierzy, z których ocalała część wraz z por. Borysem przedarła się do pobliskiej osady rybackiej La Turballe. Osada ta stała się punktem zbornym żołnierzy 3. DP. Tam żołnierze załadowali się na małe kutry rybackie, którymi dopłynięto do brytyjskich okrętów wojennych na pełnym morzu. Po przeładunku wkrótce przybili do brzegów Anglii i zostali umieszczeni w obozach wojskowych. Por. Borys w obozie nie przebywał długo. Oficerowie, którzy chcieli działać, otrzymali wkrótce przydziały. Por. Borys otrzymał przydział do dywizjonu artylerii 1. brygady strzelców, dowodzonej przez gen. Paszkiewicza, jako oficer zwiadowczy dywizjonu. Oficerowie polscy zostali skierowani na staż do jednostek brytyjskich. Miało to na celu przygotowanie wysp do obrony przed spodziewaną inwazją niemiecką. Por. Borys odbywał staż w jednostkach przygotowanych do obrony wyspy White,
a następnie doliny Southampton. Pod koniec 1940 por. Borys powrócił do rodzimej jednostki, w której kontynuował szkolenie w ciągu I półrocza 1941. Pod koniec tego okresu do jego jednostki w Saint Andrews poczęły docierać wiadomości o organizowaniu lotniczych przerzutów oficerów WP do kraju z zadaniem prowadzenia dalszej walki w szeregach ZWZ.

Por. Borys, z gronem kolegów, podjął decyzję o zgłoszeniu się do służby w kraju.

Dla ochotników zorganizowano kursy dywersyjne

Z chwilą skoku do kraju awansowany do stopnia kapitana WP.

Po nawiązaniu kontaktu z KG AK i okresie aklimatyzacji, kpt. "Pług" został skierowany do nowotworzonego Kedywu KG AK, w którym 1 IV 1943 objął stanowisko zastępcy dowódcy Oddziału Dyspozycyjnego "Motor 30" mjr. "Rudzkiego".

W dniach 19 i 20 czerwca 1943, jako przedstawiciel dowódcy Oddziałów Dyspozycyjnych Kedywu KG AK wziął udział w odprawie szefostwa Szarych Szeregów i Grup Szturmowych zorganizowanej w willi prof. M. Handelsmana koło Strugi pod Warszawą. W czasie tego spotkania omawiano reorganizację OS "Jerzy". Kpt. Borys wystąpił tam z koncepcją rezygnacji z dotychczasowego tradycyjnego harcerskiego podziału na 4 Hufce-plutony, terytorialnie związane z dzielnicami i na to miejsce zaproponował utworzenie 3-kompanijnego batalionu o strukturach czysto wojskowych [kompanie, plutony, drużyny]. Poinformował zgromadzonych ["Orsza", "Jerzy", "Piotr Pomian"], że szefostwo Kedywu powierzyło mu utworzenie nowego oddziału specjalnego, mającego zastąpić rozbity przez Gestapo 5 VI 1943 w kościele św. Aleksandra oddział "Kosa 30".

W ciągu następnych dni kpt. "Pług" objął dowodzenie kompanią "Agat" - oficjalnie wydzieloną 1 VIII 1943
z OS "Jerzy" - i przeznaczoną do walki z Gestapo. Kompania pod jego dowództwem składać się miała
z 3 plutonów obejmujących po ostatecznym zorganizowaniu 175 żołnierzy.

W całym okresie działalności oddziału "Agat" - "Pegaz" - "Parasol" był konstruktorem jego wszystkich zbrojnych wystąpień. Brał czyny udział w przygotowaniu akcji, których celem byli funkcjonariusze niemieckiego aparatu terroru w okupowanej Polsce - głównie funkcjonariusze policji niemieckiej. Był obserwatorem większości z 13-stu akcji wykonywanych przez jego oddział w okresie wrzesień 1943 - lipiec 1944. W okresie wiosna-lato 1944, powierzona kpt. Borysowi kompania rozrosła się do wielkości batalionu.
W porozumieniu z szefostwem IV Oddz. Sztabu Kedywu K-dy Gł. i komendantem tajnej podchorążówki "Agricola" kpt. Trzaską", zorganizował cykl szkoleń wojskowych dla swoich żołnierzy - większość składu osobowego kompanii, ze względu na młody wiek nie brała czynnego udziału w walkach obronnych 1939.

Wiosną 1944 kpt. "Pług" zorganizował dla części swoich żołnierzy szkolenie spadochronowe w bazie leśnej.
W planach powstania powszechnego pojawiła się idea włączenia do walk w kraju 1.SBSpad gen. Sosabowskiego [oczywiście do tego nie doszło], ale cichociemny "Pług" pragnął, aby jego oddział stał się kadrowym zespołem przyszłych polskich oddziałów spadochronowych Armii Krajowej.

W Powstaniu Warszawskim, na Woli dowodził batalionem "Parasol" w ramach zgrupowania "Radosław". Ciężko ranny 6 VIII 1944, zdał dowodzenie ppor. "Jeremiemu".

Pseudonimy: Bryl, Kar, Dyrektor, Pal, Pług.
Przybrane nazwisko: Adam Gałecki

Po Powstaniu Warszawskim jeniec Oflagów.

Po zakończeniu II Wojny Światowej, w 1945 powrócił do kraju.

Zmarł 27 VIII 1986 w Witkowie pod Gnieznem.

Odznaczony:

Krzyżem Walecznych,

Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari V klasy

Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki